Negatieve eigenschappen zijn persoonlijkheidskenmerken of gedragspatronen die jezelf of anderen schaden, de samenwerking bemoeilijken of je groei in de weg staan. Iedereen heeft ze in meer of mindere mate. Het herkennen van je eigen slechte eigenschappen is de eerste stap naar verandering, en dat maakt zelfreflectie zo waardevol.
Of je ze nu tegenkomt in een beoordelingsgesprek, tijdens coaching of gewoon in het dagelijks leven: een concrete lijst met negatieve eigenschappen helpt je om scherp te benoemen wat er speelt. Hieronder vind je een uitgebreid overzicht, ingedeeld per categorie, met per eigenschap een korte uitleg en een herkenbaar voorbeeld.
Overzicht van veelvoorkomende negatieve eigenschappen
Negatieve karaktereigenschappen komen in veel verschillende vormen voor. Om het overzichtelijk te houden, zijn ze hieronder ingedeeld in vijf categorieën: omgang met anderen, werkhouding, zelfbeheersing, eerlijkheid en persoonlijke groei.
Negatieve eigenschappen in de omgang met anderen
- Arrogantie: Je denkt dat je beter bent dan anderen en toont dat ook. Je luistert nauwelijks naar feedback en reageert afwijzend op ideeën van collega’s.
- Egocentrisch: Je stelt je eigen belang altijd voorop, zonder rekening te houden met de gevolgen voor anderen. In een groepsproject neem je de credits, ook als anderen het werk deden.
- Kleinzielig: Je maakt een groot probleem van kleine dingen en bent snel beledigd. Een opmerking over je werkwijze voel je meteen als een persoonlijke aanval.
- Dominant: Je neemt gesprekken over, laat anderen niet uitpraten en wil altijd bepalen hoe iets gaat. Dit maakt samenwerken lastig.
- Koud of onverschillig: Je toont weinig empathie en reageert afstandelijk als iemand iets moeilijks doormaakt. Mensen voelen zich daardoor niet gehoord.
- Roddelen: Je praat achter de rug van anderen over hen, wat vertrouwen sloopt en een negatieve sfeer creëert.
Negatieve eigenschappen in werkhouding
- Lui: Je doet zo min mogelijk en schuift taken voor je uit of naar anderen toe. Je haalt deadlines structureel niet.
- Onbetrouwbaar: Je maakt afspraken maar komt ze niet na. Collega’s of vrienden weten niet op je te rekenen.
- Perfectionistisch (destructief): Je raakt verlamd door de angst dat iets niet perfect is, waardoor je niets afmaakt of altijd te laat bent.
- Verantwoordelijkheid ontlopen: Als iets misgaat, zoek je altijd een ander om de schuld te geven. Je eigen aandeel erken je niet.
- Chaotisch: Je werkt ongeorganiseerd, bent zaken kwijt en vergeet afspraken, wat anderen ook vertraagt.
- Passief-agressief: In plaats van iets direct te zeggen, laat je je onvrede blijken via stilzwijgen, zuchtjes of kleine sabotage.
Negatieve eigenschappen rond zelfbeheersing
- Opvliegend: Je schiet snel in de stress of boos, ook bij kleine irritaties. Anderen gaan op eieren lopen als jij erbij bent.
- Impulsief: Je handelt zonder na te denken, neemt overhaaste beslissingen en hebt spijt achteraf.
- Jaloers: Je gunt anderen hun succes niet en reageert bitter als iemand in je omgeving iets moois bereikt.
- Ongeduldig: Je kunt slecht wachten, raakt gefrustreerd als iets niet meteen lukt en legt die druk op anderen.
Slechte eigenschappen rondom eerlijkheid
- Oneerlijk: Je liegt of verzwijgt dingen, ook als de waarheid weinig schade zou aanrichten. Vertrouwen raakt hierdoor beschadigd.
- Manipulatief: Je stuurt anderen bewust de gewenste kant op zonder dat ze het doorhebben, bijvoorbeeld via schuldgevoel of verdraaiing van feiten.
- Huichelachtig: Je doet je anders voor dan je bent, of je houdt anderen aan normen waar je zelf niet aan voldoet.
- Hebzuchtig: Je wil altijd meer, ook ten koste van anderen. In groepen pak jij het grootste deel en laat weinig over.
Negatieve eigenschappen die persoonlijke groei blokkeren
- Koppig: Je verandert je mening nooit, ook niet als je ongelijk hebt. Feedback praat je weg zonder het serieus te nemen.
- Angstig of vermijdend: Je wijkt moeilijke situaties structureel uit, waardoor kansen onbenut blijven en problemen zich opstapelen.
- Zelfbeklag: Je ziet jezelf als slachtoffer en legt de oorzaak van problemen altijd buiten jezelf. Daardoor neem je weinig actie.
- Gebrek aan zelfkritiek: Je denkt dat je nergens aan hoeft te werken en staat niet open voor verbetering. Dit remt je ontwikkeling sterk.
- Negatief ingesteld: Je ziet altijd het slechte in situaties, mensen en plannen. Dit werkt aanstekelijk en brengt de sfeer omlaag.
Hoe gebruik je deze lijst voor zelfreflectie?
Een lijst met negatieve eigenschappen is het nuttigst als je hem eerlijk op jezelf toepast. Kies er twee of drie uit die je herkent, en vraag je daarna af: in welke situaties gedraag ik me zo, en wat kost me dat? Concreter: als je jezelf in “onbetrouwbaar” herkent, ga dan na wanneer je afspraken niet nakomt en of dat een patroon is of een uitzondering.
Het helpt ook om iemand die je vertrouwt te vragen welke eigenschappen hij of zij bij jou herkent. Wat jij zelf nauwelijks ziet, valt anderen soms meteen op. Dat is geen aanval, maar informatie.
Negatieve eigenschappen in een sollicitatie of beoordelingsgesprek
Tijdens een sollicitatiegesprek wordt vaak gevraagd naar je zwakke punten. Dat is precies dezelfde vraag als: wat zijn jouw negatieve eigenschappen? De truc is eerlijk te zijn, maar meteen te laten zien dat je eraan werkt. “Ik ben soms ongeduldig als een project stagneert, en ik merk dat ik dan te snel druk leg. Ik oefen nu bewust met doorvragen voor ik een oordeel vel.” Dat is een geloofwaardig antwoord dat laat zien dat je zelfinzicht hebt.
In een beoordelingsgesprek kun je deze lijst ook gebruiken om het gesprek te structureren. Benoem een of twee verbeterpunten proactief, vóórdat je leidinggevende ze noemt. Dat geeft je meer regie en toont volwassenheid.
Negatieve eigenschappen zijn geen vonnis, ze zijn een startpunt. Ze veranderen begint bij herkennen, en herkennen begint bij een eerlijk overzicht zoals dit. Kies één eigenschap, neem die serieus, en werk er stap voor stap aan. Dat is al meer dan de meeste mensen doen.
