Non verbale communicatie is een algemeen en vanzelfsprekend deel van ons dagelijks leven. Veel mensen denken bij communiceren vooral aan praten, maar zonder woorden geven we misschien wel de belangrijkste signalen af. Tijdens een gesprek zegt je lichaam net zo veel als je stem. Lichaamstaal, gezichtsuitdrukking en zelfs de manier waarop je zit of loopt, vertellen verhalen waar vaak geen woorden voor nodig zijn.
Lichaamstaal zegt vaak meer dan woorden
Wanneer mensen samen zijn, communiceren ze algemeen niet alleen via hun stem. Je houding, gebaren en gezichtsuitdrukking maken allemaal deel uit van het geheel. Stel je voor: iemand zegt dat hij zich goed voelt, maar zijn schouders hangen en hij kijkt naar beneden. Dan vertelt zijn lichaam iets anders dan zijn woorden. Het menselijk lichaam drukt vaak emoties als blij, bang, boos of verdrietig uit zonder een woord te zeggen. Je ogen kunnen laten zien of je aandachtig luistert of juist verveeld bent. Handgebaren kunnen kracht of twijfel laten merken. Soms kun je aan iemands manier van bewegen zelfs afleiden of die persoon zin heeft in een gesprek of liever met rust gelaten wil worden.
Gezichtsuitdrukking is een duidelijke vorm van communicatie
Het gezicht is misschien wel het duidelijkste deel bij non verbale signalen. Een glimlach, een frons of opgetrokken wenkbrauwen maken voor anderen snel zichtbaar hoe je je voelt. Zelfs zonder te spreken, kun je met je gezichtsuitdrukking veel duidelijk maken. In sociale situaties letten mensen hier meestal als eerste op. Soms zegt een oprechte lach meer dan duizend woorden. Andersom kun je soms aan het gezicht zien dat iemand boos is of zich schaamt, ook al zegt diegene niets. Gevoelens komen bijna als vanzelf op het gezicht tevoorschijn. Er bestaan onderzoeken waaruit blijkt dat gezichtsuitdrukkingen overal ter wereld ongeveer hetzelfde worden herkend.
Houding en afstand geven ongemerkt boodschappen
Niet alleen gezichtsuitdrukkingen, maar ook je houding en afstand tot andere mensen geven boodschappen door. Iemand die rechtop zit of staat, komt meestal zelfverzekerd over. Gekruiste armen of benen kunnen laten zien dat iemand zich afsluit of niet op zijn gemak voelt. De manier waarop mensen tegenover elkaar zitten of staan, heeft ook invloed. Sta je dicht bij iemand, dan voelt dat vaak vertrouwelijk. Als iemand steeds wat verder weggaat, kan er sprake zijn van onzekerheid of onrust. Deze algemeen bekende signalen worden meestal niet bewust gestuurd, maar ze hebben wel veel invloed op de sfeer in een gesprek.
Intonatie en tempo zorgen voor extra betekenis
Naast houding en gezichtsuitdrukking speelt zelfs de manier waarop je praat een rol. De toon van je stem, het tempo en de nadruk op bepaalde woorden zijn allemaal vormen van communiceren zonder echte inhoud. Spreek je langzaam en zacht, dan klinkt dat anders dan vrolijk en snel. Soms begrijp je het gevoel van een boodschap eerder door de manier van spreken dan door de woorden. En als je merkt dat iemands stem trilt, merk je bijvoorbeeld dat iemand zenuwachtig, verdrietig of boos is. Daarom is het bij gesprekken belangrijk om aandacht te hebben voor deze signalen. Vaak zegt het algemene plaatje meer dan alleen de losse woorden.
Waarom non verbale communicatie zo belangrijk is
De meeste mensen letten meestal niet bewust op hun eigen non verbale signalen. Toch vormt deze manier van uitwisseling een groot deel van gewone gesprekken. Gebaren, gelaatsuitdrukkingen en houding zorgen ervoor dat je elkaar niet verkeerd begrijpt. Als de woorden en het gedrag niet bij elkaar passen, kan verwarring ontstaan. In veel beroepen letten mensen zelfs extra op deze signalen: bijvoorbeeld in de zorg, het onderwijs of bij politie en hulpdiensten. Ook in het dagelijks leven helpen kleine gebaren: een knipoog om steun te geven, een hand op iemands schouder of lachen om iemand gerust te stellen. Door goed te kijken naar het algemene gedrag en de lichaamstaal van anderen, leer je beter begrijpen wat een ander bedoelt.
Meest gestelde vragen over non verbale communicatie
-
Wat hoort bij non verbale communicatie? Non verbale communicatie bestaat uit alles wat je zonder woorden aan een ander laat zien. Denk bijvoorbeeld aan je houding, gebaren, gezichtsuitdrukking, oogcontact en de afstand die je houdt. Ook de toon en het tempo van je stem vallen hieronder, zelfs als je wél praat.
-
Waarom begrijpen mensen soms een boodschap verkeerd door non verbale signalen? Als lichaamstaal en woorden niet bij elkaar passen, raken mensen in de war. Andere mensen letten vaak op je gezicht, je houding en je gebaren om te begrijpen wat je bedoelt. Zijn die signalen anders dan de woorden? Dan weet iemand soms niet wat je denkt of voelt.
-
Zijn er verschillen in non verbale communicatie tussen culturen? Non verbale communicatie kan per cultuur verschillen. Sommige gebaren of gezichtsuitdrukkingen hebben in het ene land een andere betekenis dan in het andere. Toch zijn sommige emoties, zoals lachen of huilen, bijna overal herkenbaar.
-
Kan iedereen non verbale signalen leren herkennen? Het is mogelijk om non verbale signalen te leren zien en begrijpen. Door goed op mensen te letten en te letten op houding, toon en gezicht, leer je steeds beter wat iemand zonder woorden bedoelt.